రోగుల ప్రయోజనాలే ముఖ్యం!
ఔషధ ధరల నియంత్రణలో పారదర్శకత అవసరం.. సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యలు కీలకం
ఔషధ ధరల నియంత్రణ వ్యవస్థ ఔషధ తయారీ సంస్థల ప్రయోజనాలకు అనుకూలంగా పనిచేస్తోందని సుప్రీంకోర్టు చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రజారోగ్య రంగంలో నెలకొన్న పరిస్థితులను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. మందుల ధరలను నియంత్రించాలని, జనరిక్‌ మందులను సిఫార్సు చేయని వైద్యులపై చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతూ దాఖలైన రెండు పిటిషన్ల విచారణ సందర్భంగా జస్టిస్‌ విక్రమ్‌నాథ్‌, జస్టిస్‌ సందీప్‌ మెహతాలతో కూడిన ధర్మాసనం పలు కీలక ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది.
చిల్లర వ్యాపారికి కేవలం రూ.15కే అందుతున్న మందుపై గరిష్ఠ చిల్లర ధర రూ.250గా ఉండటాన్ని న్యాయస్థానం ప్రశ్నించింది. కొన్ని ఔషధాల సరఫరా ధరకు, గరిష్ఠ చిల్లర ధరకు మధ్య 300 నుంచి 400 శాతం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వ్యత్యాసం ఉండటానికి కారణాలేమిటని నిలదీసింది. ఈ వ్యత్యాసం వల్ల లబ్ధి పొందుతున్నదెవరు? రోగులపై ఇంతటి ఆర్థిక భారం ఎందుకు మోపుతున్నారనే ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన సమాధానాలు రావాల్సిన అవసరం ఉంది.
ప్రాణాలను కాపాడే మందులను కేవలం వాణిజ్య సరుకులుగా చూడలేం. రోగులకు మందులు కొనడం ఐచ్ఛికం కాదు.. అత్యవసరం. అలాంటప్పుడు కంపెనీల లాభాలు, మార్కెట్‌ పోటీ పేరుతో అధిక ధరలు నిర్ణయించడం వల్ల సామాన్య ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ప్రభుత్వ విధానాలు ప్రజల ఆరోగ్యం, ప్రాణాలు, కొనుగోలు శక్తికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చేలా ఉండాలి.
ప్రస్తుతం ధరల నియంత్రణ పరిధిలోని షెడ్యూల్డ్‌ ఔషధాల ధరల గణనలో 16 శాతం రిటైలర్‌ మార్జిన్‌ను పరిగణనలోకి తీసుకుంటున్నారు. అయితే షెడ్యూల్‌ పరిధిలో లేని మందుల విషయంలో ఇలాంటి పరిమితులు లేకపోవడం ధరల వ్యత్యాసాలకు కారణమవుతోంది. ఈ పరిధిలో కొన్ని అత్యవసర, ప్రాణాధార ఔషధాలు కూడా ఉండటం గమనార్హం.
క్యాన్సర్‌ మందులపై 30 శాతం ట్రేడ్‌ మార్జిన్‌ పరిమితి విధించినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం ధర్మాసనానికి తెలిపింది. అయినప్పటికీ, కొన్ని క్యాన్సర్‌ మందుల సరఫరా ధర రూ.2,700 ఉండగా, గరిష్ఠ చిల్లర ధర రూ.27,000గా ఉండటాన్ని న్యాయస్థానం ప్రస్తావించింది. ఇలాంటి ధరల వ్యత్యాసాలపై సమర్థమైన నియంత్రణ అవసరమని ఈ అంశం స్పష్టం చేస్తోంది.
క్యాన్సర్‌ వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధుల చికిత్సకు అయ్యే ఖర్చులు ఇప్పటికే అనేక కుటుంబాలకు భారంగా మారుతున్నాయి. పేద, మధ్యతరగతి ప్రజలు వైద్య ఖర్చుల కోసం అప్పులపాలయ్యే పరిస్థితులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో క్యాన్సర్‌తో పాటు ఇతర ప్రాణాంతక వ్యాధులకు సంబంధించిన మందులు అందుబాటు ధరల్లో లభించేలా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలి.
జాతీయ ఔషధ ధరల నిర్ణయ సంస్థ (ఎన్‌పీపీఏ) పనితీరుపైనా సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. ఔషధాల ధరలను పర్యవేక్షించడం, అధిక ధరలపై చర్యలు తీసుకోవడం, నిబంధనలు ఉల్లంఘించే సంస్థల నుంచి అధికంగా వసూలు చేసిన మొత్తాలను తిరిగి రాబట్టడం వంటి బాధ్యతలను ఆ సంస్థ సమర్థంగా నిర్వహించాలి.
మందుల గరిష్ఠ చిల్లర ధరలు, రిటైలర్లకు సరఫరా చేసే ధరలు, తయారీదారులు నిర్ణయించే ధరలు, ఆసుపత్రులు వసూలు చేసే ధరల మధ్య వ్యత్యాసాలను నిరంతరం పరిశీలించాలి. ఔషధ కంపెనీల నుంచి అవసరమైన వివరాలు సేకరించి, ధరల నిర్ణయానికి సంబంధించిన లెక్కలను ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచాలి. ధరల వ్యత్యాసాలకు సంబంధించి ఔషధ సంస్థల నుంచి సుమారు రూ.8,700 కోట్ల మేర రికవరీలు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయన్న అంశం కూడా ధరల నియంత్రణ వ్యవస్థ పనితీరుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది.
ఔషధ కంపెనీల అభివృద్ధి అవసరమే. అయితే ఆ అభివృద్ధి కోసం రోగులు అధిక ధరల రూపంలో మూల్యం చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఉండకూడదు. అన్ని రకాల మందుల ధరలపై పారదర్శకమైన, సమర్థమైన నియంత్రణను కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేయాలి. రోగుల అవసరాలను ఆసరాగా చేసుకుని అధిక లాభాలు ఆర్జించే పరిస్థితులకు అడ్డుకట్ట వేయాలి.
ప్రజల ప్రాణాలు, ఆరోగ్యం, రోగుల ప్రయోజనాలే ప్రభుత్వానికి ప్రాధాన్యత కావాలి. ఔషధ ధరల నియంత్రణలో కంపెనీల లాభాల కంటే ప్రజల ప్రయోజనాలకే పెద్దపీట వేయాలి. సుప్రీంకోర్టు లేవనెత్తిన ప్రశ్నలు ప్రభుత్వానికి, సంబంధిత నియంత్రణ సంస్థలకు మార్గదర్శకంగా నిలవాలి.
